“Het maakte niet echt uit wat wij van het leven verwachtten,
maar eerder wat het leven van ons verwachtte.
We moesten ophouden met vragen te stellen
over de zin van het leven,
en in plaats daarvan onszelf zien als degenen die door het leven werden ondervraagd – dagelijks en elk uur.”
Viktor Fankl
Logotherapie zal je wellicht niet vertrouwd in de oren klinken. Vaak wordt het ook verward met logopedie. Logotherapie is een vorm van begeleiding van mensen, waarbij het zoeken naar zin en het leven volgens de eigen waarden centraal staan. Als we in ons leven het gevoel hebben dat iets wringt, dat er iets is waar je alsmaar tegenaan loopt, kan het interessant zijn om hier even bij stil te staan. Vaak ben je je dan niet bewust van datgene wat voor jou belangrijk is, jouw waarden. Of je bent wel vertrouwd met wat voor jou waardevol is, maar je kan dit niet integreren in jouw dagdagelijkse keuzes en leven. Niet (kunnen) leven volgens jouw waarden maakt dat je het gevoel hebt niet voluit te kunnen leven.
In plaats van te kijken naar tekorten en onvermogen, kijkt de logotherapie naar mogelijkheden, die in elk leven gevonden kunnen worden. In plaats van de pijn zo snel mogelijk te verdoven of oorzaken in het verleden te zoeken, accepteert de logotherapie het pijnlijke en kijken we samen vooruit om de individuele mogelijkheden van een situatie te onderzoeken en ondersteunende strategieën voor de toekomst te ontwikkelen.
De logotherapeutische begeleiding is geen psychotherapie en vervangt deze ook niet. Soms kan het zijn dat psychotherapeutische hulp meer aangewezen is. In dat geval kan men doorverwezen worden naar psychotherapeutische hulpverlening. Vragen over het leven stellen en worstelen met betekenisgeving is echter geen ziekte en behoeft niet altijd psychotherapeutische hulpverlening.
De logotherapie als begeleidingsvorm werd ontwikkeld door Viktor Frankl. Frankl, een joodse psychiater en neuroloog, werd in 1905 in Wenen geboren. Van jongs af aan was hij geïnteresseerd in betekenisgeving van het leven én hoe dit mensen beïnvloedde om hun dagelijks leven te leiden. Frankls leven werd getekend door een zeer ingrijpende breukervaring: het uitbreken van WO II. De vervolging en uitroeiing van de joden heeft hij aan den lijve ondervonden.
Samen met zijn familie en vele joodse vrienden werd hij gedeporteerd. Frankl overleefde 4 verschillende concentratiekampen. Zijn kersverse echtgenote, zijn ouders, zijn broer en vele vrienden overleefden de kampen niet. Hij was getuige van vreselijke mensonwaardige omstandigheden. Zijn visie over ‘de zin van het leven’ - zelfs in deze context - was geen loze theorie, maar werd er verdiept. “Ärztliche Seelsorge”, het boek waar hij al voor WO II aan begonnen was, maar waarvan het manuscript hem door de nazi’s afgenomen werd, heeft hij na de oorlog opnieuw geschreven en uitgebracht. Hierin beschrijft hij zijn visie op de logotherapie. Maar zijn meest bekende boek is “Ein Psychologe erlebt das Konzentrationslager”, dat hij ook in 1945 schreef. Het boek bevat de grondbeginselen van de logotherapie, maar vooral zijn ingrijpende getuigenis over de concentratiekampen. Hij beschrijft wat het met mensen doet, om deze vernederingen en ontberingen in voortdurende onveiligheid te moeten ondergaan.
Het boek werd in meer dan 20 talen vertaald, ook in het Nederlands (De zin van het bestaan). Tot op vandaag inspireert het velen om in moeilijke omstandigheden staande te blijven én hoopvolle perspectieven voor ogen te blijven houden. Iemand die zulke vreselijke mensonwaardige omstandigheden heeft moeten ondergaan en dan nog stelt dat het leven onder alle omstandigheden zin heeft, daagt ons uit…
Als je op het internet info over ‘logotherapie’ zoekt,
zal je merken dat dit vaak geïnterpreteerd wordt
als een vorm van ‘spirituele’ of ‘christelijke’ hulpverlening.
De logotherapie, zoals Frankl ze begrepen heeft,
is echter een bredere vorm van begeleiding en
beperkt zich zeker niet tot het referentiekader
van één bepaalde religie, wel integendeel…
Karen genoot haar opleiding logotherapie aan Ilopp in Mertesdorf (Trier, Duitsland):
Ilopp – Institut für Logotherapie und Praktische Philosophie. (www.ilopp.de)
Dit instituut heeft deze oorspronkelijke brede benadering van logotherapie als referentiekader.
Copyright © Alle rechten voorbehouden
